Overgewicht


Te rijke en overdadige voeding

Paarden leven van nature in gebieden met een karig voedselaanbod. Daarbij is dat voedsel ook nog eens structuurrijk en energiearm. Het is dan ook geen wonder dat onze gedomesticeerde paarden, die veel tijd doorbrengen in 'vette' weides met zeer energierijk gras, nogal eens te kampen hebben met overgewicht. Vooral sobere rassen als IJslanders, Shetlanders, Fjorden en Haflingers worden snel te dik.
Ook het hooi dat we voeren is vaak afkomstig van rijke, overbemeste weides en dus eveneens een snelle dikmaker. Bovendien krijgen de meeste paarden en pony's te veel krachtvoer, zelfs als ze geen arbeid verrichten. De gedachte daarachter is dat ze anders niet aan de benodigde vitaminen en mineralen komen.
Overgewicht is zeer nadelig voor de gezondheid van het paard en kan leiden tot allerlei welvaartskwalen, waarvan hoefbevangenheid een zeer gevreesde is. Ook zomereczeem wordt instandgehouden, verergerd en soms zelfs veroorzaakt door overgewicht.

Wat is een normale conditie?

Paarden hebben net als mensen een zeer individuele bouw, van elegant tot stevig. Een stevig gebouwd paard wordt al gauw aangemerkt als te dik, terwijl het vet dat sommige elegant gebouwde paarden op hun ribben hebben niet zo snel wordt gesignaleerd. De eenvoudigste manier om te bepalen of een paard een goede conditie heeft, is dan ook het voelen van de ribben. De ribben mogen niet te zien zijn, maar moeten met de vlakke hand wel goed te voelen zijn. De heupbeenderen mogen wel zichtbaar zijn, maar moeten niet heel erg uitsteken. De omvang van de buik is een minder goede graadmeter omdat deze afhankelijk is van de hoeveelheid ruwvoer die op dat moment in de buik aanwezig is (zie onderstaande foto's van hetzelfde paard). Een paard dat veel ruwvoer (gras, hooi) eet zal altijd een wat rondere buik hebben dan een paard dat weinig ruwvoer maar juist veel krachtvoer krijgt. Ruwvoer is onmisbaar voor een paard, het is de brandstof waar hij op loopt, en die wat rondere buik hoort van nature dus gewoon bij hem.



Andere manieren om te bepalen of je paard overgewicht heeft - waarvoor je weliswaar een iets geoefender blik nodig hebt - is het beoordelen van de nek met behulp van het 'Cresty neck scoreformulier' of het beoordelen van het hele lichaam met behulp van het 'Body conditie scoreformulier'.

Wil je weten wat je paard ongeveer weegt? Raadpleeg dan de gewichtscalculator.

Voorkomen/terugdringen van overgewicht

Onderstaande maatregelen zijn geschikt om overgewicht te voorkomen maar ook om een paard dat al te dik is af te laten vallen via de weg van de geleidelijkheid. Een paard te snel af laten vallen kan erg gevaarlijk zijn en tot zg. 'hyperlipaemie' leiden. Daarbij komen lichaamsvetten en de daarin opgeslagen gifstoffen massaal in het bloed terecht. De lever kan deze concentraties aan giftige stoffen niet verwerken en het paard kan hieraan zelfs overlijden. Bij een drachtige merrie kan het leiden tot een te vroeg geboren veulen.
Loop dus niet te hard van stapel maar bereik het juiste gewicht bij je paard door te letten op de volgende zaken:
  • Zorg voor structuurrijk en energiearm ruwvoer door een goed weidebeheer toe te passen met de juiste bemesting (interessante informatie hierover vind je bij Bio-Ron, natuurlijk weidebeheer) of voer structuurrijk hooi van een dergelijke, goed beheerde weide, dat bij voorkeur pas na de bloei geoogst is.

  • Geef zo weinig mogelijk krachtvoer. Verstrek vitaminen en mineralen liever in de vorm van een koek of supplement, dan door het geven van grote hoeveelheden krachtvoer. Paarden die geen arbeid verrichten hebben geen krachtvoer nodig.

  • Beperk de hoeveelheid gras door het toepassen van strookbegrazing of door de graastijd te beperken en verstrek hooi op een manier die de eettijd aanmerkelijk verlengt (zie Hooivoersystemen). Op deze manier zijn de paarden zo lang mogelijk met eten bezig terwijl ze toch niet te veel binnenkrijgen.

  • Geef het paard voldoende beweging door ermee te werken, maar ook door voer en water zodanig strategisch te plaatsen dat het paard veel heen en weer loopt.

Bovenstaande adviezen zijn uitstekend in praktijk te brengen in het Paddockparadijs, waar de controle over het voedsel en de voorwaarden voor beweging optimaal te realiseren zijn.


Terug naar vorige pagina


Heb je vragen, opmerkingen, tips of ervaringen m.b.t. dit onderwerp?
Hieronder kun je reageren. Alvast bedankt voor je reactie!

2 opmerkingen:

  1. Ik heb bovenstaande zaken doorgevoerd, omdat onze Haflinger al te vet werd. Zij is anderhalf jaar oud. Echter, nu krijg ik allerlei mensen tegen me dat ik een jong dier niet op dieet mag zetten en er niets mee mag doen. Met pony wordt regelmatig gewandeld en ik laat haar af een toe een kwartiertje bewegen in de bak. Hoe wordt daar hier over gedacht?

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Wat versta je onder dieet? Als een paard te dik is moet je ervoor oppassen om ineens heel weinig voedsel te gaan geven vanwege het gevaar van hyperlipaemie (vet in het bloed). Misschien is dat waar de mensen in je omgeving bang voor zijn? Echter, het voeren uit een slowfeeder, waardoor het paard langer doet over zijn hooi en dus zo veel mogelijk uren aan het eten kan blijven, is alleen maar goed en zorgt er toch voor dat hij in totaal wat minder binnen krijgt en dus af kan vallen.
    Het wandelen met je pony lijkt me geen probleem, zolang je pony het leuk vindt en het niet ontaardt in serieuze 'training' of te hoge belasting van gewrichten - zoals door bv. longeren op te jonge leeftijd kan ontstaan - want daar is 1,5 jaar natuurlijk wel te jong voor.

    Groeten, Marja

    BeantwoordenVerwijderen